Dinsdag 22 juni was de eerste van de drie bijeenkomsten met als thema ‘Taal op de werkvloer'. Een dertigtal werkgevers was hierbij aanwezig, op uitnodiging van Servicepunt Leren en Werken regio Eindhoven, in samenwerking met gemeente Eindhoven, het ministerie van VROM en het ROC Stercollege. Het doel van de bijeenkomst is om werkgevers te laten investeren in hun werknemers, en in dit geval met name om daarmee laaggeletterdheid tegen te gaan.

Het is namelijk voor iedereen van belang om laaggeletterdheid aan te pakken, vinden Lau van den Bos en Jean-Louis van Oeffel als projectleiders van Servicepunt Leren en Werken. Goede communicatie is essentieel. Wanneer men goed begrijpt hoe alles werkt, zal de productiviteit stijgen. Dienstverlening staat en valt met goede communicatie. De bedrijfscultuur moet goed begrepen worden door iedereen, zodat er een prettige werksfeer ontstaat, wat weer positieve gevolgen heeft voor de productiviteit. Ook is goede communicatie belangrijk voor veiligheid. Als (veiligheids)instructies niet goed begrepen worden, kan dit tot ernstige ongelukken leiden.

Excuses

Echter, het is niet altijd merkbaar dat mensen laaggeletterd zijn. Zij kunnen dit uitstekend verbergen aan de hand van excuses en andere technieken. Franka Maas was ook goed in het verzinnen van excuses. Zij was voorheen laaggeletterd, maar functioneerde prima in de maatschappij. Wanneer zij geconfronteerd werd met letters en cijfers moest zij ‘ineens naar het toilet'. Haar kleine kind voorlezen ging nog wel, zolang de teksten simpel waren. Maar toen haar kind leerde lezen en schrijven en met vragen kwam, schaamde Franka zich. Ze besloot er iets aan te doen. Uiteindelijk heeft zij haar certificaat behaald en dit werd door haar werk enorm gewaardeerd in de vorm van een prachtige bos bloemen. Trots dat ze is op haar prestatie, is ze nu ambassadeur om mensen ervan te overtuigen om laaggeletterdheid te bestrijden.

Rondom deze case is door Albertien Schoots van het ROC Stercollege en Maarten Ooms van CINOP verteld hoe laaggeletterdheid bij werknemers herkend kan worden. De excuses zijn besproken, maar ook de vooroordelen. Zo is het zeker niet het geval dat alleen allochtonen laaggeletterd kunnen zijn. Daarnaast is er uitleg gegeven over de voordelen van geletterde en goed opgeleide werknemers.

Inburgering

Miriam Cremers van het ministerie van VROM besprak het belang van inburgering van allochtonen. Wanneer werknemers niet of nauwelijks ingeburgerd zijn, kunnen zij moeilijk deelnemen aan het arbeidsproces. Bovendien verloopt de communicatie door een taalachterstand erg moeizaam.

Met een praktijkvoorbeeld van Bart Jan Minderhout van DAF werd aangegeven aan hoe belangrijk inburgering is. DAF heeft een groot programma opgezet om medewerkers goed in te laten burgeren. Het resultaat mag er wezen: communicatie verloopt beter, waardoor werknemers zich prettiger voelen. Ze krijgen meer zelfvertrouwen en worden daarmee ook proactiever. Dit resulteert in een prettigere werksfeer en in een hogere productiviteit.

Mari van Gool van Scherpenhuizen Packaging gaat een stapje verder. Er is niet alleen een inburgeringsprogramma op touw gezet, maar er worden zelfs woonhuizen gehuurd voor de voornamelijk Poolse en Portugese werknemers. Ook wordt er geholpen bij bijvoorbeeld dokters- of tandartsafspraken. Door de werknemers zo te ondersteunen, voelen zij zich thuis bij het bedrijf. Dit heeft ook weer positieve gevolgen voor de productiviteit. Bovendien wordt een aantal werknemers opgeleid, zodat zij een hogere functie binnen het bedrijf kunnen bekleden.

Door gemeente Eindhoven en het ministerie van VROM zijn daarna enkele financierings-mogelijkheden besproken. De interactie tijdens deze uitleg toonde aan dat werkgevers graag willen weten hoe het ministerie en de gemeente mee kunnen financieren. Voornamelijk de voorbeelden uit de praktijk hebben ertoe geleid dat werkgevers de voordelen inzien van het bestrijden van laaggeletterdheid, niet alleen voor het bedrijf zelf, maar ook voor hun werknemers.

De bal ligt nu bij de werkgevers: het herkennen van laaggeletterdheid, het bespreekbaar maken ervan en vervolgens het aanpakken.

Geschreven door Jenny Meijer, MA

Fotografie door Jenny Meijer, MA

23 juni 2010